Ψυχοσωματική Υγεία και Στόμα

Ιστορία

Η ύπαρξη νόσων  ψυχοσωματικής αιτιολογίας στην περιοχή του στόματος αναφέρεται στο σύγγραμμα των G.Carlsson & T Magnusson “kliniskbett-fυsiologi för allmäntandläkaren” (1983).
Σε μία εποχή όπου η επικρατούσα άποψη στον γενικό πληθυσμό ήταν «πονάει δόντι βγάζει δόντι» και ταυτόχρονα ο μέσος όρος ζωής του ανθρώπου δεν ξεπερνούσε τα εβδομήντα χρόνια (με την τρίτη ηλικία να ξεκινά στην πενταετία των 45-50). Είναι προφανές, ότι η επικρατούσα άποψη οδηγούσε στην απώλεια των δοντιών.
Ενδεικτικό δε των τότε αντιμετωπίσεων του οδοντικού φραγμού, ήταν το γεγονός, ότι μεγάλες ντίβες του κινηματογράφου αφαιρούσαν τους γομφίους για «ωραιότερη εμφάνιση των παριών», όπως ακόμη και η αφαίρεση όλων των δοντιών και η αντικατάστασή τους από ολικές οδοντοστοιχίες, προς καλλίτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας που αυτά προκαλούσαν στον ανθρώπινο οργανισμό (ΗΠΑ δεκαετία του ’60).

Στο τελευταίο τέταρτο του 20ου αιώνα οι συνταρακτικές πρόοδοι των επιστημών γενικά και ειδικά στην ιατρική, καθώς και η αύξηση του μορφωτικού επιπέδου του ανθρώπου, οδήγησαν στην μεταβολή απόψεων για τον ρόλο των δοντιών και την αναγκαιότητα διατήρησης τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αλματώδη ανάπτυξη των επιμέρους εξειδικεύσεων της οδοντιατρικής επιστήμης. Οι νέες ανάγκες διατήρησης του οδοντικού φραγμού οδήγησαν σε ενδελεχή έρευνα με θαυμαστά αποτελέσματα.

Ο 21ος αιώνας βρίσκει την οδοντιατρική, με πολλούς εξειδικευμένους επιστήμονες, οι οποίοι διαθέτουν την απαραίτητη γνώση και τα κατάλληλα τεχνολογικά μέσα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, που συναντούν σε κάθε περίπτωση.
  • Ένα χαλασμένο δόντι μπορεί να επανακτήσει την αρχική του μορφή, όσο κατεστραμμένο και να είναι.
  • Ένα νεκρό δόντι, μετά την ενδοδοντική θεραπεία του, απενοχοποιείται πλήρως από την εμφάνιση μόλυνσης των περιβαλλόντων αυτό ιστών. • Ένα έκτοπο δόντι μπορεί να επανέλθει στη θέση του.
  • Η κινητικότητα (και δευτέρου βαθμού) εξαλείφεται
  • Η απώλεια οστού μπορεί στις περισσότερες των περιπτώσεων να αποκατασταθεί. (τεχνητό οστό, επεξεργασμένο οστό βοοειδών, μόσχευμα από την λαγόνιο ακρολοφία).
  • Στις νωδές περιοχές, η απώλεια των δοντιών αποκαθίσταται με εμφυτεύματα, τα οποία στην σημερινή τους σύνθεση και μορφολογία γίνονται αποδεκτά από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Όμως η αποτριβή των δοντιών, η απώλεια του περιβάλλοντος, τα δόντια ή τα εμφυτεύματα, οστού (περιοδοντίτις ή περιεμφυτευματίτις) , η οποία αν και αποκαθίσταται, επανεμφανίζεται, με αποτέλεσμα την απώλεια των εν λόγω δοντιών ή εμφυτευμάτων, εξακολουθεί να προβληματίζει. Μέχρι το 1980 υπήρχαν βλάβες, στις οποίες δεν συνυπολογίζονταν η ψυχολογική κατάσταση του πάσχοντος, παράγοντας καθόλου αμελητέος όπως γνωρίζουμε σήμερα, βλάβες οι οποίες θεωρούντο ιδιοπαθείς (ημικρανία, αποτριβές δοντιών), είτε βλάβες όπου υπολογίζονταν όλες οι πιθανές αιτιολογίες εκτός της ψυχολογικής. Έτσι η αιτιολογία εμφάνισης περιοδοντίτιδας απεδίδετο μέχρι τότε στα παρακάτω :

  • Κακή στοματική υγιεινή
  • Αποφυγή αποτρίγωσης-καθαρισμού των δοντιών.
  • Ύπαρξη παθογόνων μικροβίων στην περιοχή των πασχόντων ιστών
  • Ύπαρξη γενικής ασθένειας, η οποία συμβάλλει στην εμφάνιση της περιοδοντίτιδας. (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης)
  • Κληρονομικότητα.

Η δεκαετία του ογδόντα είναι ορόσημο για την οδοντιατρική.

Δύο άξονες εργασιών σηματοδοτούν τις μεγάλες αλλαγές, οι οποίες προοιωνίζονται.

Ο ένας άξονας ασχολείται με βλάβες, που προέρχονται από την διατάραξη της φυσιολογίας του στοματογναθικού συστήματος και ο άλλος με την παρασκευή εμφυτευμάτων προς αποκατάσταση του οδοντικού φραγμού.

Στο σύγγραμμα της κλινικής φυσιολογίας του πανεπιστημίου του Göteborg (G.Carlsson & T Magnusson 1983) ο ψυχολογικός παράγοντας είναι εμφανής (σε 14 από τις 22 παρουσιάσεις περιπτώσεων αναφέρεται από τους ασθενείς). Οι οδηγίες όμως που δίνονται στους οδοντίατρους, είναι μόνο διακριτικές ερωτήσεις για το οικογενειακό – επαγγελματικό – περιβαντολογικό περιβάλλον του ασθενούς. Για να γίνει αξιολόγηση και διάγνωση από τις απαντήσεις, χρειάζονται περαιτέρω γνώσεις, ένα θέμα με το οποίο κανείς δεν έχει ασχοληθεί (χαρακτηριστικά στο παράρτημα αναφέρεται το ιστορικό του μικρού βρυγμομανούς παρμένο από το εν λόγω σύγγραμμα).

Ο λόγος που κανείς δεν ασχολήθηκε περαιτέρω εκείνη την εποχή, κατά την άποψη του γράφοντος, είναι, ότι η μέγιστη βλάβη που θα μπορούσε να υπάρξει (εκείνη την εποχή) ήταν η ολική απώλεια των δοντιών και η τοποθέτηση ολικών οδοντοστοιχιών.

Την ίδια δεκαετία τα εμφυτεύματα μπαίνουν στην καθημερινή πράξη, τα τοποθετούν κατ’αρχήν μόνο γναθοχειρουργοί, όμως τα μεγάλα «κέρδη» οδηγούν πολλούς οδοντίατρους να τα τοποθετούν παίρνοντας ταχύρυθμα σεμινάρια. Τώρα πια το χειρότερο κακό ξεπερνάει τις δύο μασέλες, τώρα φθάνει στον ασθενή που, έχοντας χάσει τα δόντια του από γενικευμένη περιοδοντίτιδα ψυχογενούς προέλευσης, τον πείθουν να βάλει εμφυτεύματα…

Ελλάδα

Στην Ελλάδα πρώτη επίσημη αναφορά της ενοχοποίησης του ψυχολογικού παράγοντα στην εμφάνιση νόσων του στοματογναθικού συστήματος έγινε στο 23ο πανελλήνιο συνέδριο (Αθήνα 2003). Οι περιοδοντολόγοι προσέθεσαν άλλον ένα παράγοντα, o οποίος ενοχοποιείται για την εμφάνιση περιοδοντικών βλαβών, τον ψυχολογικό (το στρες όπως ανέφεραν).

Εκτενής συζήτηση επί του θέματος έγινε στην κοινή ημερίδα οδοντιάτρων και άλλων ειδικοτήτων της ιατρικής, που διοργάνωσε στην Αθήνα ο Ο.Σ.Α.

«ο στοματοπροσωπικός πόνος κοινός τόπος συνάντησης οδοντιάτρων και ιατρικών ειδικοτήτων» 2006

κατά την παρουσίαση «ψυχοθεραπευτική (γνωσιακή) προσέγγιση στον στοματογναθικό πόνο» του καθηγητού ψυχιατρικής κυρίου Ι Παπακώστα (πρακτικά ημερίδας).

Στο 26ο συνέδριο (Αθήνα 2006) αρκετές εργασίες είχαν αναφορές στον ψυχολογικό παράγοντα ως αιτία απώλειας δοντιών. Σε ερώτηση του γράφοντος πως αντιμετωπίζουμε ως γενικοί οδοντίατροι τους εν λόγω ασθενείς η απάντηση ήταν «τους στέλνουμε στους ειδικούς».

Το ερωρήματα που δημιουργούνται είναι:

  • Ποίες γνώσεις και δεξιότητες  χρειάζονται σε έναν οδοντίατρο, ούτως ώστε να δύναται να διαγνώσει και  θεραπεύσει τις νόσους ψυχοσωματικής αιτιολογίας, που εμφανίζονται στο στόμα.

  • Ο οδοντίατρος ο οποίος θα αναστείλει το σύμπτωμα της Υ.Π.Σ.Σ., γνωρίζει, πως η παραλειτουργικότητα του στόματος είναι το αποτέλεσμα της διαταραχής της εντροπίας;εντροπία είναι το μετρό που καθορίζει την αταξία -κατάσταση έλλειψης τάξης- ενός συστήματος η οποία αυξάνεται, όταν αυτό εξελίσσεται προς άλλη κατάσταση αυξημένης αταξίας) και πως εάν δεν αντιμετωπίσει και την αιτία εμφάνισης της αταξίας, τότε ο ανθρώπινος οργανισμός θα εμφανίσει αταξία σε άλλο σύστημα του σώματος με ότι αυτό συνεπάγεται;

Ένα Σχόλιο to “Ψυχοσωματική Υγεία και Στόμα”

  1. ΦΑΕΘΩΝ Says:

    Ο καθε γιατρος θεραπευτης και οχι μονο ο οδοντιατρος, εχει υποχρεωση να αδειαζει εσωτερικα, ουτως ωστε να επιτρεπει να γεμιζει απο αυτο που ο ασθενης του θα του πει …γιατι ο πραγματικος θεραπευτης γνωριζει πως το αιτιο και η θεραπεια θα του το υποδειξει ο ιδιος ο ασθενης ,ο θεραπευτης απλα αποκωδηκοποιει τα λεγομενα του ……
    για το δευτερο ερωτημα η εμπειρια μου εδειξε οτι ο απλος οδοντιατρος δεν γνωριζει τιποτα για το συμπτωμα της Υ.Π.Σ.Σ,ως εκ τουτου αγνοει και το τι ειναι η εντροπια και τις επιπτωσεις στη υγεια των ασθενων του….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: